Smits, Jan (Johannes). — Trompe L'oeil 1783 | Smits, Jan (Johannes). Trompe-l’oeil with a view of the village of Ruinen, surrounded by books, prints and ephemera. [Gouda], 1783. Original pen-and-ink, grey wash and watercolour drawing on paper.
Exceptional Dutch trompe-l’oeil drawing dated 1783 by Jan (Johannes) Smits, a gold- and silversmith from Gouda. At its centre is an early topographical view of Ruinen in Drenthe, surrounded by illusionistically arranged books, prints, almanacs and contemporary ephemera, including a letter addressed to Smits himself. A highly personal and visually striking document of eighteenth-century Dutch print culture, collecting and everyday life.Original pen-and-ink, grey wash and watercolour drawing on paper. Ca. 31 × 40 cm.[NL] Bijzonder 18de-eeuws trompe-l’oeil waarin Jan Smits een gezicht op het Drentse dorp Ruinen combineert met een schijnbaar achteloos over elkaar gelegde verzameling prenten, titelbladen, drukwerk en correspondentie. Tegen een okergele achtergrond zijn de verschillende papieren zo weergegeven dat zij los op het blad lijken te liggen, compleet met elkaar overlappende hoeken en wisselende richtingen.Centraal staat een uitvoerig getekend dorpsgezicht, in pen en grijze wassing, met opschrift “Het Dorp Ruijnen”. Afgebeeld is de kerk van Ruinen met het omringende kerkplein, kerkhofhek, zeven huizen, forse bomen en verschillende figuren.Rondom het dorpsgezicht heeft Smits een persoonlijk ensemble van eigentijds drukwerk weergegeven. Herkenbaar zijn onder meer een Catechismus ofte Onderwysinge, een portretprent, enkele topografische voorstellingen en verschillende titel- of tekstbladen. Rechts is een blaadje zichtbaar betreffende “Het Nieuwe Hollands Visserspinkje Liederen”; daarnaast is drukwerk opgenomen dat betrekking heeft op de zeeslag van 1781. Links bevindt zich een gedeeltelijk zichtbare geadresseerde brief of enveloppe met in kalligrafisch schrift de naam van de maker: “Mijn Heer Johannes Smits, Mr. Goud & Zilversmit …”.Johannes Smits is inderdaad archivalisch aantoonbaar als Goudse goud- en zilversmid: in een overzicht van Goudse gildebestuurders wordt “Johannes SMITS” onder de goudsmeden vermeld in 1766–1768, 1772–1790 en opnieuw in 1793–1794. Archiefman Een Gouds huwelijksregister vermeldt bovendien in oktober 1783 een Johannes Smits, weduwnaar van Johanna de Potter en woonachtig in de Korte Noodsteeg te Gouda, die trouwde met Aagie Swart.