Willems, Wim. — Op zoek naar de ware zigeuner. Zigeuners als studieobject tijdens de Verlichting, de Romantiek en het Nazisme.
Utrecht Jan Van Arkel 1995 Softcover, 353pp., 17x24cm., als nieuw. ISBN 9789062243419. Recensie(s) In dit boek worden het werk en de invloed van drie gezaghebbende schrijvers over zigeuners behandeld. Aan de orde komen achtereenvolgens Heinrich Grellmann (1753-1804), George Borrow (1803-1881) en Robert Ritter (1901-1951). De auteur geeft hun opvattingen weer aan de hand van hun publikaties, gaat na in welke wetenschappelijke traditie zij staan, beschrijft voorts de receptie van hun werk en hun invloed door de tijd. Schrijver stelt dat door en in navolging van Grellmann het beeld is ontstaan van één zigeunervolk, met een taal en een gemeenschappelijke oorsprong. Grellmann meende al, maar dat is vooral door latere auteurs benadrukt, dat van de oorspronkelijkheid 'zuiverheid' van het zigeunervolk niet veel meer over is. Dan komt ook al gauw de idee naar voren dat 'Rasvermenging' tot asociaal en crimineel gedrag zou hebben geleid (Ritter). Aan het einde van zijn boek pleit de auteur voor een andere wetenschappelijke benadering; vruchtbaar lijkt hem de zigeunergroepen te bestuderen als migranten. (Biblion recensie, Dr. L.G. Jansma.)