Colmjon, Godert van — De schaduw van Narcissus

Centrum Beeldende Kunst, 1997 Paperback. 129 pagina's. Nieuwstaat. Het eerste deel van het boek (met katern van zeventien foto's in kleur) is een essay dat de relatie verkent tussen het menselijk oog en het, door bemiddeling van het licht, waargenomene zoals schilderkunst en fotografie dit zichtbaar maken. Beide kunsten hebben elkaar sterk beïnvloed. De auteur (1943, kunstcriticus) bespreekt de rol hierin van schilders als Cézanne, de surrealisten, Schlemmer, Bacon en Fautrier, maar vooral van Seurat, die de fundamentele verwantschap tussen beide kunsten zichtbaar maakte. Meer dan om historische aspecten gaat het de auteur echter om de interactie tussen de beschouwer, het geziene en het kunstwerk waarin het zien resulteert. Uiteindelijk gaat het essay dus over de mens. Het tweede deel bevat negen brieven aan een oudere vrouw, die de auteur in zijn jeugd bevrijdde van het pedagogische harnas dat hem moest afschermen tegen erotiek en die uitgroeide tot de onbereikbare moeder/geliefde. Als de lezer genoeg fantasie heeft, kan hij dit deel een spel laten aangaan met het eerste, een spel dat op zijn beurt de erotiek van het zien en beleven (Narcissus) ruimte schenkt.