MULTATULI — Ideën, de eerste twee bundels

Amsterdam : R.C Meijer Kalverstraat E 246 1865 resp. 3e en 2e oplaag 416 + 413 p. (met Ideeen 1 t/m 540), 15 x 22,5 cm. HARDCOVER: (Orig. decor.3/4 blauw linnen met vergulde titels, gemarmerde platten, randen licht geschaafd, paar ouderdomsvlekjes. Beide exemplaren ZEER GOED). De Ideeën van Multatuli (in diens eigen spelling Ideen) zijn een reeks van 1282 genummerde, overwegend aforistische en essayistische overwegingen en stellingnames, die in omvang uiteenlopen van enkele zinnen tot enkele bladzijden, en tussen 1862 en 1877 werden gepubliceerd in zeven bundels. Multatuli spreekt zich uit over vrijwel alles wat in een encyclopedie te vinden is, waaronder geschiedenis, ethiek, literatuur, esthetica, biologie, natuurwetenschap, politiek en theologie. Een geregeld terugkerend thema is de arbitraire grondslag van het gezag. Andere onderwerpen komen maar enkele malen of eenmaal ter sprake. In idee 941 reageert Multatuli op Darwins theorie over de natuurlijke selectie en verwijt hem dat hij het niet aandurft 'te breken met 'n God, die toch, volgens datzelfde Darwinismus, geen werkkring hebben zou.